Przejdź do treści głównej
Finanse

Jak oszczędzać, gdy nie ma z czego: sposoby na małe kwoty

4.8 / 5
(1208 ocen)
Słoik z monetami na drewnianym stole w skromnej kuchni
Czas czytania: 6 min

Najważniejsze

Oszczędzać, gdy nie ma z czego, najłatwiej zacząć od stałej kwoty, której prawie nie odczujesz, na przykład 5 zł dziennie, czyli 1825 zł w roku. Przelewaj ją automatycznie w dniu wypłaty na osobne konto, nie odkładaj tego, co zostanie pod koniec miesiąca, bo wtedy zwykle nie zostaje nic. Pieniądze znajdziesz w drobnych, powtarzalnych wydatkach, a pierwszym celem jest mała poduszka finansowa na nagłe sytuacje.

  • Liczby: 5 zł dziennie daje 1825 zł rocznie.
  • Jak: spisz wydatki przez miesiąc i wskaż drobne.
  • Dlaczego: poduszka chroni przed pożyczką na nagły wydatek.
  • Uwaga: brakuje na rachunki? Najpierw sprawdź prawo do wsparcia.

Od jakiej kwoty zacząć, gdy budżet ledwo się spina?

Od takiej, której brak nie zmieni twojego tygodnia, bo liczy się regularność, nie wysokość. Kwota, którą utrzymasz przez 12 miesięcy, jest lepsza niż ambitna, którą porzucisz w lutym.

Jako punkt odniesienia przy niskich zarobkach służy co najmniej 5% pensji. Jeśli to za dużo, zacznij od mniejszej kwoty: nawet 10 zł tygodniowo buduje nawyk, a z czasem kwotę można podnieść.

Sposób Po miesiącu Po roku
5 zł dziennie 150 zł 1825 zł
10 zł tygodniowo ok. 43 zł 520 zł
Wyzwanie 52 tygodni rośnie co tydzień 1378 zł

W wyzwaniu 52 tygodni co tydzień odkładasz o złotówkę więcej, od 1 do 52 zł. Gdy masz teraz więcej luzu niż za pół roku, odwróć kolejność i zacznij od największej wpłaty.

Skąd wziąć pieniądze, skoro nic nie zostaje?

Z drobnych, powtarzalnych wydatków, które widać dopiero po miesiącu spisywania. Jedna kawa na wynos za około 10 zł nie boli. Ta sama kawa w każdy dzień roboczy to już około 200 zł miesięcznie i 2400 zł rocznie. Takie drobiazgi opisuje „efekt latte”, termin wprowadzony przez Davida Bacha, autora poradników finansowych.

Wydatki dzielą się na stałe (czynsz, rachunki, rata) i zmienne (jedzenie, transport, drobne zakupy). Oszczędności szukaj najpierw w zmiennych, bo na nie masz największy wpływ.

  1. Zapisuj każdy wydatek przez miesiąc, choćby w arkuszu budżetu w Excelu albo w zeszycie.
  2. Podziel zapisy na stałe i zmienne.
  3. Wskaż 2–3 drobne pozycje, które da się ograniczyć bez poczucia straty.
  4. Kwotę, którą zyskasz, zamień na stałą wpłatę.

Nie tnij wszystkiego naraz. Dwie zmienione pozycje, które utrzymasz, dadzą więcej niż dziesięć, z których wrócisz po tygodniu.

Domowe sposoby na oszczędzanie pieniędzy

Domowe sposoby na tanie życie to kilka drobnych nawyków, które działają co miesiąc.

Jedzenie

Gotowanie w domu jest tańsze niż jedzenie na mieście, a lista zakupów ogranicza zakupy impulsywne. Ułóż jadłospis na tydzień z prostych dań na co dzień i kupuj pod niego, nie pod nastrój w sklepie. Z resztek zrobisz pełny obiad: z ugotowanych ziemniaków wychodzą pyzy i kopytka. Z półki z przecenami bierz tylko to, co i tak było na liście.

Prąd i woda

Rachunki za media obniżysz drobnymi nawykami:

  • gotuj pod przykrywką,
  • nie wkładaj do lodówki ciepłych potraw, bo lodówka zużywa wtedy więcej prądu,
  • rozmrażaj zamrażalnik, bo warstwa lodu też podnosi zużycie,
  • napraw cieknącą spłuczkę, która odpuszcza wodę bez przerwy.

Abonamenty i opłaty stałe

Przejrzyj telefon, internet, streaming i siłownię. Zapytaj operatora o tańszy pakiet, a z tego, czego nie używasz, zrezygnuj. Obniżka opłaty stałej działa co miesiąc bez twojego wysiłku.

Większe zakupy

Metoda 30 dni polega na odczekaniu miesiąca przed większym zakupem i ponownym sprawdzeniu, czy rzecz jest potrzebna. Jeśli po 30 dniach nie pamiętasz, czego chciałeś, masz odpowiedź. Gdy potrzeba jest prawdziwa, rozważ rzecz używaną.

Jak sprawić, żeby odłożone pieniądze nie wróciły do portfela?

Ustaw przelew automatyczny w dniu wypłaty na osobne konto: najpierw odkładasz, potem wydajesz. To uczy oszczędzania skuteczniej niż silna wola, bo decyzję podejmujesz raz, a nie co miesiąc.

  • Osobne konto, najlepiej w innym banku niż konto osobiste, utrudnia sięganie po odłożone pieniądze.
  • Subkonta-skarbonki dzielą oszczędności według celów. Niektóre banki pozwalają ustawić dla nich cel i limit kwoty.
  • Różnica cen: gdy kupisz coś w promocji, przelej na oszczędności różnicę między ceną regularną a promocyjną.

Środki w jednym banku gwarantuje Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG), do równowartości 100 000 euro na jednego deponenta.

Na co odkładać w pierwszej kolejności?

Na poduszkę finansową: pieniądze na nagłą naprawę, lekarstwa albo przerwę w dochodach. Dopiero potem odkładaj na inne cele. Bez poduszki każdy nagły wydatek kończy się pożyczką, więc oszczędzanie się opłaca już dlatego, że chroni przed zadłużeniem.

Pełna poduszka to co najmniej trzy miesięczne pensje (według serwisu Onet, 2024). Przy niskich dochodach to odległy cel, więc zacznij od jednej miesięcznej raty albo jednego rachunku. Konkretny cel podtrzymuje motywację: łatwiej odkładać na „naprawę pralki” niż na „kiedyś”.

Czy zasada 50/30/20 sprawdzi się przy niskich dochodach?

Nie w pierwotnej postaci. Zasada dzieli dochód netto na trzy części: połowa idzie na potrzeby, 30% na przyjemności, a 20% na oszczędności.

Gdy potrzeby zabierają więcej niż połowę dochodu, proporcje trzeba przesunąć, a 20% zastąpić stałą małą kwotą. Przy ciasnym budżecie obetnij „przyjemności” do tego, co naprawdę lubisz, a oszczędności ustaw na poziomie, który utrzymasz. Przykłady rozkładu znajdziesz w tekście o podziale wydatków w budżecie domowym.

Czy lepiej ciąć wydatki, czy dorobić?

Gdy wydatki są już ścięte do minimum, więcej da dodatkowy dochód. Sprzedaż niepotrzebnych rzeczy z szafy i piwnicy oraz dodatkowe zlecenia zwiększają kwotę dostępną do odłożenia. Każdą dodatkową złotówkę przelewaj od razu na konto oszczędności, zanim wejdzie w codzienne wydatki.

Co zrobić, gdy pieniędzy nie starcza na rachunki?

Najpierw opłać czynsz, energię i jedzenie, a odkładanie wstrzymaj. Nie bierz chwilówki na bieżące wydatki, bo odsetki pogłębią kłopot. Sprawdź prawo do wsparcia. Od 1 stycznia 2025 r. kryterium dochodowe w pomocy społecznej wynosi 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 823 zł na osobę w rodzinie (rozporządzenie Rady Ministrów). Mieszkańcy Rudy Śląskiej mogą zapytać o pomoc w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej (MOPS). Przy zadłużeniu można skorzystać z bezpłatnego doradztwa.

Zdjęcie: Oliwier Rybak

Oliwier Rybak

Autor serwisu

Pisze o codzienności Rudy Śląskiej, zwłaszcza o komunikacji, drogach i sprawach osiedlowych. Zbiera krótkie informacje z terenu i pilnuje, by w serwisie szybko pojawiały się ważne aktualizacje.